1. Neden Google Görselleri Kullanamayız? (Telif Nedir?)
Bir blog yazısı yazarken konuya uygun bir resim aramak için hepimizin ilk yaptığı şey Google Görseller'e girmektir. Orada beğendiğimiz bir resmi sağ tıklayıp "Resmi Farklı Kaydet" diyerek alırız. Ancak Google Görseller bir resim deposu değil, sadece bir arama motorudur. Orada gördüğünüz resimlerin %99'u haber ajanslarına, profesyonel fotoğrafçılara veya resim satışı yapan şirketlere (Getty Images, Shutterstock gibi) aittir.
Bu şirketlerin özel yazılımları vardır. Sizin blogunuza gelip kendi fotoğraflarının izinsiz kullanıldığını tespit ettikleri an, size bir avukat aracılığıyla e-posta gönderirler. Siz o resmi siteden silseniz bile "Geçmişte kullandığınız için" sizden binlerce liralık tazminat talep ederler. Ayrıca YouTube gibi yerlerde başkasının müziğini kullanırsanız, o videodan kazandığınız bütün para müziğin sahibine gider. İşte tüm bu sorunlardan kurtulmanın yolu, CC0 (Creative Commons Zero) lisansına sahip, yani sahibinin tüm haklarından vazgeçtiği ve herkesin bedavaya kullanmasına izin verdiği kaynakları bulmaktır.
2. En İyi Telifsiz Görsel (Fotoğraf) Kaynakları
Bir blog yazısını sıkıcı bir metin yığını olmaktan kurtaran en önemli şey kaliteli fotoğraflardır. İşte profesyonel fotoğrafçıların çektiği ve size ücretsiz sunduğu en iyi üç site:
- 1. Unsplash (unsplash.com): Dünyanın en kaliteli ve en sanatsal fotoğraf kütüphanesidir. Buradaki fotoğraflar cep telefonuyla çekilmiş gibi durmaz, hepsi dergi kapağı kalitesindedir. Arama kutusuna İngilizce kelimeler (Örneğin: "Office", "Coffee", "Bicycle") yazdığınızda mükemmel sonuçlar alırsınız. Bu siteden aldığınız fotoğrafları blogunuzda istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
- 2. Pexels (pexels.com): Unsplash kadar kaliteli olmasının yanında, Pexels'in en büyük avantajı dikey fotoğraflar konusunda çok zengin olmasıdır. Pinterest, Instagram Hikayeleri veya TikTok için bir arka plan arıyorsanız, Pexels en iyi dostunuzdur. Ayrıca Türkçe arama yapmanıza da izin verir.
- 3. Pixabay (pixabay.com): Eğer sanatsal fotoğraflardan ziyade, doğrudan konuyu anlatan düz resimler, çizimler veya vektörler (arka planı şeffaf olan görseller) arıyorsanız Pixabay tam size göredir. Milyonlarca görsel barındırır ve kullanımı çok basittir.
3. En İyi Telifsiz Video Kaynakları
Eğer YouTube için videolar hazırlıyorsanız, kendi yüzünüzü göstermediğiniz veya arka planda sürekli dönen kaliteli görüntülere ihtiyaç duyduğunuz anlar olur. Yabancıların "B-Roll" dediği bu stok videolar, videolarınızın çok profesyonel görünmesini sağlar.
- 1. Mixkit (mixkit.co): Video üreticileri için tam bir cennettir. İçerisinde sadece doğa veya ofis videoları değil; aynı zamanda YouTube videolarınızda kullanabileceğiniz "Abone Ol" animasyonları, video geçiş efektleri ve hazır şablonlar bulunur. Tamamı ücretsizdir ve telif sorunu çıkarmaz.
- 2. Coverr (coverr.co): Özellikle web sitenizin ana sayfasına koymak için (arkaplanda sessizce dönen) sinematik ve çok şık videolar arıyorsanız burayı kullanmalısınız. Hava çekimleri (drone), teknoloji ve şehir videoları konusunda çok güçlüdür.
- 3. Pexels Video: Tıpkı fotoğraf tarafında olduğu gibi video tarafında da çok güçlüdür. Özellikle dikey formatta, sosyal medya (Reels, TikTok) için uygun binlerce kısa video bulunur.
4. En İyi Telifsiz Ses ve Müzik Kaynakları
Videoların, eğitici animasyonların veya hazırladığınız hikayelerin duygusunu izleyiciye geçiren en önemli unsur sestir. Müzik sektörü, telif haklarının en acımasız olduğu sektördür. Bilindik bir şarkının 5 saniyesini bile videonuza koysanız anında tespit edilirsiniz.
Arka Plan Müzikleri İçin:
Eğer videoyu YouTube'a yükleyecekseniz, macera aramayın ve doğrudan YouTube Ses Kitaplığı'nı (YouTube Audio Library) kullanın. Kendi YouTube Stüdyo panelinizden gireceğiniz bu kütüphanedeki müziklerin %100 garantisi vardır, kanalınıza asla zarar vermez. Bunun dışında Pixabay Music ve Incompetech siteleri de yüzlerce farklı ruh haline uygun ücretsiz arka plan müziği sunar.
Ses Efektleri İçin (Önemli):
Diyelim ki çocuklara yönelik bir 3 boyutlu eğitim animasyonu hazırlıyorsunuz. Ekranda bir kedi veya sincap zıpladığında o klasik "Zıp" sesine, bir kapı açıldığında gıcırtı sesine veya rüzgar sesine ihtiyacınız olur. Bunlar müzik değil, ses efektleridir. Bu efektler için internetin en eski ve en sağlam kaynağı Freesound (freesound.org) sitesidir. Dünyanın her yerinden insanların kaydettiği milyonlarca ses efekti vardır. Siteye ücretsiz üye olup, arama kutusuna "Jump", "Wind", "Dog bark" gibi İngilizce kelimeler yazarak aradığınız her sesi indirebilirsiniz.
5. İkon, Çizim ve Tasarım Kaynakları (Bonus)
Blog sitenizin menülerine koyacağınız küçük simgeler (telefon işareti, mail işareti) veya yazılarınızın içine koyacağınız illüstrasyonlar (çizimler) için de telifsiz kaynaklara ihtiyacınız vardır.
- Flaticon (flaticon.com): İnternetin en büyük ikon (küçük simge) kütüphanesidir. Aklınıza gelebilecek her nesnenin, her duygunun küçük bir simgesi vardır. İndirirken rengini ve boyutunu bile ayarlayabilirsiniz. Ücretsiz indirmek için genellikle sitenizde onlardan bahsetmenizi (atıf yapmanızı) isterler.
- Freepik (freepik.com): Photoshop veya Illustrator gibi programlar kullanıyorsanız, üzerinde değişiklik yapabileceğiniz hazır afişler, logolar ve vektörel çizimler sunar. Premium (ücretli) kısmı olsa da, ücretsiz kısmı tek başına çoğu ihtiyacınızı fazlasıyla karşılar.
- unDraw (undraw.co): Çok özel ve harika bir projedir. Web sitenize profesyonel bir görünüm katacak modern insan ve teknoloji çizimleri barındırır. Sitenizin ana rengi neyse, unDraw sitesinde o rengi seçersiniz ve bütün çizimler saniyeler içinde sizin sitenizin rengine bürünür. Tamamen açık kaynaklı ve ücretsizdir.
Bu şu demektir: Fotoğrafta ünlü birinin yüzü, bir markanın net bir logosu (örneğin Coca-Cola şişesi) veya özel bir bina vardır. Bu fotoğrafı blogunuzda bir haber veya bilgi verirken kullanabilirsiniz. Ama bu fotoğrafı alıp, üzerine kendi dükkanınızın reklamını yazarak "Ticari" amaçla, yani bir şey satmak için kullanamazsınız. İndirdiğiniz fotoğrafın detaylarına kısaca göz atmak her zaman hayat kurtarır.
Sonuç: Kendi Arşivinizi Oluşturun
İnternette içerik üretmek, bilgi ve hayal gücü gerektirir. Ancak bu hayal gücünü başkalarının yasal sınırlarını ihlal etmeden, doğru malzemelerle beslemek zorundasınız. Google Görseller'de saatlerce "telifsiz" resim aramak yerine, yukarıda saydığımız Unsplash, Pexels, Mixkit ve Freesound gibi siteleri tarayıcınızın "Sık Kullanılanlar" (Favoriler) bölümüne ekleyin.
Kendi bilgisayarınızda "Sesler", "Arka Planlar", "Videolar" adında klasörler oluşturun. Güzel ve kaliteli bir şey bulduğunuzda, o an ihtiyacınız olmasa bile indirip bu klasörlere atın. Böylece yeni bir blog yazısı yazarken veya gece yarısı bir animasyon kurgularken, malzeme aramakla vakit kaybetmez; tamamen güvenli, yasal ve yüksek kaliteli kendi özel kütüphanenizi kullanırsınız. Güvenli ve telifsiz malzemeler kullandığınız sürece; reklam onaylarınız (AdSense) hızlı gelir, videolarınız kesintisiz yayınlanır ve en önemlisi geceleri başınızı yastığa rahat koyarsınız.